v1.30d

Introductie

Sommige mensen stellen dat ons leven volgens een vooropgezet plan verloopt. Dat geldt misschien niet voor kleine dingen zoals hetgeen je vandaag eet, maar wel voor belangrijke zaken zoals bijvoorbeeld: de plek op aarde waar je geboren wordt, wie je ouders zijn, je evt. levenspartner(s), grote ziekten en andere grote problemen. Er wordt geloofd dat belangrijke delen van ons leven, voornamelijk ‘uitdagingen’ of moeilijke dingen, bepaald zijn voordat we incarneerden in ons fysieke lichaam. Er bestaan verschillende opvattingen over wie degene is die het levensplan vormt, namelijk (a) je nog-niet-geïncarneerde ziel, eventueel in samenspraak met zielen die een vergelijkbaar ‘ontwikkelingsniveau’ hebben; of (b) God, al-dan-niet in samenspraak met je ziel. ¹

Dit idee gaat hand-in-hand met het idee dat ons leven bedoeld is voor de ontwikkeling van onze ziel. ² Er wordt geloofd dat het aardse leven mogelijkheden biedt voor het opdoen van ervaringen en aanleren van vaardigheden en kwaliteiten. In de hemel kan dat niet omdat daar geen beperkingen zijn, ³ dus een ziel kiest ervoor om te incarneren om dingen te leren, zo gelooft men. Hierbij hoort een derde idee, namelijk dat een ziel meerdere meerdere keren kan incarneren, dus meerdere levens kan beleven, ten dienste van spirituele groei. Door ieder volgend leven wordt de ziel verder ontwikkeld. Het doormaken van een serie levens door eenzelfde ziel heeft vooral als doel om steeds wijzer te worden. Als kwaliteiten die geleerd moeten worden, worden bijvoorbeeld genoemd: compassie, nederigheid en vergeving. Hierbij hoort een vierde idee, namelijk dat spirituele ontwikkeling (voornamelijk) bewerkstelligd wordt door ervaringen van moeite, pijn en lijden. ⁴

Dit idee kan helpen om, wanneer je leven moeilijk gaat en je je slachtoffer voelt van de daden van anderen, te beseffen dat je geen slachtoffer bent. Je hebt immers voordat je geboren werd zelf gekozen om de huidige narigheid te ervaren. Dit idee kan ook helpen te geloven dat je je levenssituatie aankunt, want de bedoeling was immers om er van te leren en dan verder te leven. ⁵ Dit idee heeft echter ook moeilijke implicaties en roept filosofische vragen op, die ik nu zal bespreken.

a) Je kunt niet geloven dat er vrije wil is in het leven. Immers, om de omstandigheden die in iemands levensplan bepaald zijn, tot stand te laten komen, móeten er daden verricht worden. Want omstandigheden ontstaan door oorzaak-gevolg relaties. Als iemand ervoor kiest om verkracht te worden, dan móet een ander de verkrachter zijn. Die ander heeft daarin dan geen vrije wil. Dit kan goedgepraat worden door te stellen dat de daden van de betrokkenen óók vooraf bepaald waren. Echter, mensenlevens zijn verweven met zoveel andere mensenlevens dat we lijken af te stevenen op de conclusie dat álles wat er in de mensheid gebeurt vooraf bepaald is.

b) Het blijkt onwenselijk dat we als mensen elkaars leven zo aangenaam mogelijk maken en de wereld verbeteren. We moeten blijkbaar niet andermans moeite, pijn en lijden voorkomen of genezen. Immers, als de algehele toestand van mens, maatschappij en wereld zodanig is dat iedereen gelukkig is, dan ontbreekt het middel voor spirituele ontwikkeling, namelijk lijden. Moeten we situaties zoals bijvoorbeeld psychisch lijden, huiselijk geweld, misbruik, oorlog, hongersnood enz. dan laten gebeuren zonder te helpen?

c) Dit idee kan ook zorgen voor angst, in de zin van “wat staat me nog allemaal te wachten?!” We kunnen er niet van uitgaan dat we een gelukkige toekomst hebben. Het is zelfs niet goed om een gelukkig leven te wensen. Het is immers – gegeven de genoemde ideeën – niet wenselijk om een leven zonder lijden te ervaren, want daardoor ontwikkel je niet.

d) Dit idee drijft op het idee dat spiritueel groeien dien te gebeuren door lijden. Als het zo is dat iets een levenssituatie die gepaard gaat met zwaar lijden, zoals jarenlange depressie, vooraf is gekozen omdat het de beste manier is om spiritueel te groeien, en ik ervan uitga dat een levensplan zodanig opgesteld is dat de effectiviteit ervan optimaal is, dan impliceert dit dat zulke lijdenswegen de beste manier zijn om de gewenste groei te bewerkstelligen. Als het doel is om iets goeds te bereiken, en dat slechts op een uiterst lijdzame manier mogelijk zou zijn, dan impliceert dit mijns inziens dat het ‘ontwerp’ van ons universum Kwalitatief Uitermate Teleurstellend is.

e) Er wordt verondersteld dat het zogenaamde “ziels-contract” is opgesteld vóórdat mijn ziel incarneerde en mijn huidige leven begon. Deze voorstelling van zaken impliceert een tijds-volgorde in een situatie die buiten de tijd staat. Persoonlijk vermoed ik dat de menselijke ervaring van tijd een fenomeen is dat eigen is aan het universum waarin we leven. Ik kan me nauwelijks voorstellen hoe tijd werkt buíten het fysieke universum. Wat betekent de frase “vóór de incarnatie”? Hoe moet ik me dat voorstellen?

1) wat is het einddoel van de beoogde spirituele ontwikkeling?

2) waar wordt de opgedane spirituele ontwikkeling toegepast?

3) bij dit idee wordt leven in ‘het aardse’ gezien als oefenruimte voor spirituele ontwikkeling. Er wordt geïnvesteerd (door moeite te doen en te lijden) om waardevolle vaardigheden te verkrijgen. Vraag: hoe wordt het rendement op deze investering verkregen? Ofwel: wanneer gaan we de opgedane vaardigheden inzetten?

4) in welke mate is ons leven vooraf bepaald? Of anders verwoord: hoeveel vrijheid is er, zowel in het individuele leven als in het geheel van menselijk leven?

5) hoe verhouden de waarden “rust” en “genieten van het leven” tot spirituele ontwikkeling? Moeten we aldoor zwoegen om te groeien, of mogen we ook eindelijk een keer uitrusten en genieten van ons leven?

Je hoeft je niet gedwongen te voelen om het lijden dat je ervaart, te ervaren om te voldoen aan een hypothetisch plan. Je doet er goed aan om mensen die lijden te helpen door je in te zetten om hun gevoelens lichter te maken en hun situatie ten goede te veranderen. Het is goed om het vergroten van je welzijn en geluksgevoel te beogen. Voel je vrij om gelukkig te zijn en gelukkig te willen zijn. Je bent hier om te genieten, gelukkig te zijn, mooie dingen te ervaren!

( 1) Zie de video Tragedy by design op YouTube voor gesprekken met mensen die hun opvattingen rond dit idee uitleggen.
URL: <hyperlink invoegen>

(2) Mary Neal schrijft het volgende, wat ze geleerd heeft uit haar nabij-de-dood-ervaring: “We are each given the opportunity, or privilige, to come to earth for various reasons. Sometimes we come in order that we may personally develop and strengthen the fruits of our spirit: those of love, kindness, patience (…) In preparation for our journey to earth, we are able to make a basic outline for our life. That is not to imply that we, the humans, are entirely in charge of our life’s design. It is more like God creates it, then we review it and discuss it with our “personal planning” angel. Within the algorithm are written branch points in our lives at which times we may exit, returning to God, or we may be redirected to a different task and goal.” in To Heaven and Back, p. 98.

(3) Het onderliggende idee hiervoor is dat in de hemel overal eenheid, verbondenheid en vrede (ofwel ‘non-dualiteit) is. Fenomenen zoals afzondering en beperking (samengevat door het concept ‘dualiteit’) bestaan daar niet maar wel op aarde.

(4) Zie ook het stukje “Dat ziekten ons uit Gods hand overkomen” en het stukje “Dat de gebeurtenissen in ons leven er om gaan dat God ons er mee vormt” en het stukje “Dat het leven bedoeld is als rite, test, wedstrijd of strijd”.

(5) Robert Schwartz heeft hierover boeken geschreven, zoals Your soul’s plan. Zie ook zijn website www.yoursoulsplan.com